Çocuklarda Ağız ve Diş Travmaları Artıyor

Balgat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Diş Hekimi Nerrin Selçuk Doğan, son yıllarda çocuklarda ağız, diş ve çene travmalarının belirgin şekilde arttığını vurguladı. Doğan’a göre özellikle skuter, bisiklet ve motosiklet kazaları bu travmaların en yaygın nedenleri arasında yer alıyor. Dünya genelinde önemli bir sağlık sorunu olarak kabul edilen bu travmalar, çocukluk döneminde daha sık görülüyor ve doğru müdahale edilmediğinde kalıcı hasarlara yol açabiliyor.

Travma Oranları Çarpıcı Seviyelerde

Okul Öncesi Çocuklar Daha Risk Altında

Doğan, ağız, diş ve çene bölgesine yönelik travmaların tüm travmalar içinde yaklaşık yüzde 5 gibi bir orana sahip olduğunu, ancak bu oranın okul öncesi çocuklarda yüzde 17’ye kadar çıkabildiğini belirtti. Verilere göre okul öncesi her altı çocuktan biri hayatı boyunca en az bir kez ağız veya diş travması yaşıyor. Bu durum, çocukların fiziksel aktivitelerinin artması ve güvenlik önlemlerinin yetersiz olmasıyla doğrudan ilişkili.

Dünyada 5. Sırada Yer Alan Sağlık Sorunu

Ağız ve diş travmaları, dünya genelinde en sık görülen sağlık sorunları arasında 5. sırada bulunuyor. Çocukların hareketli yaşam tarzı, oyun sırasında yaşanan düşmeler ve ev kazaları bu oranların yükselmesine neden oluyor.

Skuter Kazaları Alarm Veriyor

Koruyucu Ekipman Kullanımı Hayati Önem Taşıyor

Son yıllarda skuter kullanımındaki artışın ciddi yaralanmalara yol açtığını aktaran Doğan, “Skuter, bisiklet veya motosiklet sürerken mutlaka koruyucu ekipman kullanılmalı. Sadece görme alanını açıkta bırakacak şekilde tasarlanmış bir kask bile ağız ve çene bölgesini büyük ölçüde korur” dedi.

Doğan, skuter kazalarının özellikle diş kırıkları, dudak yaralanmaları ve çene travmalarına sıkça neden olduğunu, bu nedenle güvenlik kültürünün aileler tarafından çocuklara mutlaka öğretilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca uzmanlara göre çocukluk döneminde kazanılan güvenlik alışkanlıkları, ilerleyen yaşlarda kemik ve eklem sağlığını doğrudan etkileyen koruyucu davranışların temelini oluşturuyor. Bu nedenle “Yaşlanmadan Sağlıklı Kalmanın Sırrı: Güçlü Kemikler, Hareketli Eklemler” gibi rehber niteliğindeki içeriklerin aileler tarafından takip edilmesi, uzun vadede hem çocukların hem yetişkinlerin yaşam kalitesini artırabiliyor.

Ev Ortamı da Riskli

Ev Kazaları Göz Ardı Edilmemeli

Ağız ve diş travmalarının yalnızca dışarıda değil, ev içinde de meydana gelebildiğini söyleyen Doğan, kaygan zeminler, korunmasız merdiven kenarları ve sivri köşelerin büyük risk oluşturduğunu ifade etti. Ev ortamında önlem almak için kaydırmaz materyaller kullanılması, merdivenlere koruyucu bariyer uygulanması ve sivri mobilya kenarlarının kapatılması öneriliyor.

Travma Anında Yapılması Gerekenler

“Dişin Köküne Dokunmayın”

Travmalar sırasında dişin tamamen yerinden çıktığı durumların görülebildiğini belirten Doğan, yanlış müdahalelerin diş kaybına yol açabileceğini söyledi.

Doğan’ın önerileri şöyle:

• Diş asla kök kısmından tutulmamalı.
• Eğer diş kirlendiyse, yalnızca üst kısmından tutarak su altında nazikçe temizlenmeli.
• Diş mümkünse hemen yerine yerleştirilmeli.
• Yerine oturmuyorsa diş serum fizyolojik içinde saklanmalı.
• Serum yoksa süt tercih edilmeli.
• Bunların hiçbiri yoksa diş yanağın iç kısmına konarak korunabilir.

Doğan, ilk 30 dakikanın son derece kritik olduğunu, diş hekimine ne kadar hızlı gidilirse dişin kurtarılma ihtimalinin o kadar yükseldiğini belirtti.

Süt Dişlerinde Büyük Yanılgı

“Süt Dişi Önemli Değil” Düşüncesi Yanlış

Diş Hekimi Doğan, süt dişlerinin yerine kesinlikle tekrar yerleştirilmemesi gerektiğini ifade ederek önemli bir noktaya dikkat çekti. Süt dişini yerine yerleştirmeye çalışmak, alttaki daimi diş gelişimine zarar verebiliyor.
Ayrıca süt dişlerine gelen her darbe, alttaki daimi dişin gelişimini ve çene yapısını etkileyebiliyor. Bu nedenle “nasıl olsa düşecek” düşüncesinin yanlış olduğunu belirten uzman, çocuklarda süt dişlerinin korunmasının uzun vadede ağız sağlığını ciddi şekilde etkilediğini söyledi.

Tedavi Süreci Nasıl İşliyor?

İlk Kontrol 7–10 Gün İçinde Yapılıyor

Travma sonrası diş hekimi kontrollleri büyük önem taşıyor. Dişte renk değişikliği oluşması durumunda kanal tedavisi gerekebileceğini belirten Doğan, diş yerinde kalsa bile canlılığını kaybedebileceğini söyledi. Travma sonrası takip süreci şu şekilde ilerliyor:

• İlk kontrol 7–10 gün içinde
• Sonraki kontrol 1 ay sonra
• Ek kontroller ise 3 ay ve 6 ay sonrasında yapılıyor

Bu süreçte dişin durumuna göre tedavi planı belirleniyor.

Sıkça Sorulan Sorular