İstanbul Sağlıkta Dönüşümle Öne Çıkıyor: Koruyucu Hizmetlerde Büyük Atılım

Her yıl 3-9 Eylül tarihleri arasında kutlanan Halk Sağlığı Haftası kapsamında konuşan İstanbul İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’nun danışmanı Uzman Dr. Mustafa Güner, Türkiye’nin sağlık sistemine dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Sağlıkta Dönüşüm Projesi’nin etkilerini, koruyucu sağlık hizmetlerinin geldiği noktayı ve İstanbul’daki son uygulamaları detaylı bir şekilde anlattı.

Sağlıkta Dönüşümle Gelen Başarı

Türkiye’de 2002 yılında hayata geçirilen Sağlıkta Dönüşüm Projesi’nin yalnızca ülke içinde değil, dünya genelinde de dikkat çektiğini vurgulayan Güner, İstanbul’un bu başarıda özel bir yere sahip olduğunu ifade etti. Özellikle son yıllarda sağlık turizminde yaşanan ciddi artışa dikkat çeken Güner, “İstanbul artık sadece bizim değil, dünyanın da sağlık başkenti haline geldi” diyerek, 201 farklı ülkeden yaklaşık 500 bin kişinin İstanbul’u tedavi için tercih ettiğini belirtti.

Bu durumun İstanbul’da yaşayan 16 milyon vatandaşın sağlığını koruma sorumluluğunu daha da büyüttüğünü ifade eden Güner, çalışmaların Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun öncülüğündeki “Sağlıklı Türkiye Yüzyılı Vizyonu” çerçevesinde sürdüğünü belirtti.

Aile Hekimliklerinin Rolü Büyüyor

Dr. Güner’in en çok altını çizdiği noktalardan biri, koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması oldu. 2010 yılında İstanbul’da hayata geçen aile hekimliği uygulaması, zamanla kentin dört bir yanında vatandaşlara ulaşmayı başardı. Bugün itibarıyla İstanbul genelinde 1100’den fazla Aile Sağlığı Merkezi bulunuyor ve bu sayı hızla artıyor.

4 bin 900’e yakın aile hekiminin görev yaptığı şehirde, yılbaşından bu yana toplamda 84 milyon muayene gerçekleştirildi. Bunun 25 milyonu ise yalnızca aile hekimliklerinde yapıldı. Güner, aile hekimlerini “kişisel sağlık avukatlarımız” olarak tanımlıyor ve bu sistemin vatandaşların hem hastalıkta hem de sağlıklıyken başvurabileceği güvenilir bir yapı olduğunu vurguluyor.

Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor: Kanser Taramaları

Aile Sağlığı Merkezlerinde yalnızca muayene değil, kanser taramaları da titizlikle yürütülüyor. Özellikle meme, kolon ve rahim ağzı kanseri taramaları sayesinde erken teşhis konulabiliyor. 2025 yılının ilk gününden itibaren İstanbul’da toplam 252 bini aşkın kanser taraması yapıldığı ve bu taramalardan 522 kişinin kanser teşhisi aldığı bildirildi.

Güner, bu kişilerin çoğunun erken evrede yakalandığını ve tedavilerinin başarıyla sürdüğünü belirtti. İstanbul’a özel bir uygulama sayesinde riskli çıkan bireylerin ileri teşhis ve tedavi randevuları sağlık koçları aracılığıyla hızlıca ayarlanıyor. Bu sistem, Merkezi Hekim Randevu Sistemi’nden (MHRS) bağımsız çalışıyor ve kişiye özel planlama yapıyor.

Çocuklar İçin Sağlık Hizmeti Doğumla Başlıyor

Koruyucu sağlık hizmetleri sadece yetişkinler için değil, çocuklar için de doğumdan itibaren başlıyor. İstanbul’da 2024 yılının ilk 8 ayında, çocuklara 13 farklı hastalığa karşı toplam 2 milyon 421 bin doz aşı yapıldı. Aşılama oranının yüzde 95’in üzerinde olması, sistemin etkinliğini gösteriyor.

Bununla birlikte, yenidoğan bebeklerden alınan topuk kanı testleriyle beş farklı kalıtsal hastalığın erken teşhisi sağlanıyor. Yılın ilk sekiz ayında 75 bin bebeğe bu test uygulandı ve 291 bebekte erken teşhisle hayati öneme sahip hastalıklar belirlendi.

Otizm ve SMA Taramalarında Yeni Dönem

İstanbul’da uygulanan otizm tarama programı kapsamında, 2024 yılı içinde 94 binden fazla çocuk taramadan geçirildi. Bu çocuklardan 3 bin 764’ü riskli bulundu ve erken dönemde gerekli destek süreçlerine dahil edildi.

Öte yandan, evlilik öncesi SMA taramaları da hız kazandı. 2021’den bu yana alınan 413 bin numune içinde 27 binden fazlasında risk tespit edildi. Bu sayede doğum öncesi planlamada önemli bir adım atılmış oldu.

Sağlıklı Yaşam Merkezlerinde Bağımlılık ve Obeziteyle Mücadele

İstanbul’un dört bir yanındaki Sağlıklı Yaşam Merkezlerinde yalnızca fiziksel değil, ruhsal sağlık da ön planda. Bu merkezlerde vatandaşlara obezite, tütün bağımlılığı ve hareketsiz yaşamla ilgili danışmanlık ve destek hizmetleri sunuluyor. Toplumun genel sağlık düzeyini yükseltmek adına bu merkezlerin önümüzdeki dönemde daha da yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Sağlıkta Dönüşüm Sadece Hastane Değil, Hayatın Her Alanı

İstanbul’da yürütülen sağlık hizmetleri, sadece hastalıkların tedavisine değil, sağlığın korunmasına da odaklanıyor. Gerek aile hekimlikleri, gerekse kanser taramaları ve çocuklara yönelik uygulamalar, toplumsal sağlığı ileri taşıma hedefiyle şekilleniyor.

Tüm bu gelişmeler, Sağlıkta Dönüşüm Projesi’nin yalnızca bir reform olmadığını; aslında her yaştan bireyin hayatına dokunan bir sistem haline geldiğini gösteriyor. İstanbul bu anlamda yalnızca Türkiye’ye değil, dünyaya da örnek teşkil ediyor.

(TRT Haber)